Фасади, Скопје.

Фасади – најчести прашања

1. Какви видови фасади постојат?

Фасади има разни – од немалтерисани до обични, малтерисани, па се до такви кои се нарекуваат дури и системи – контактни, невентилирани и вентилирани и обесени. Класични малтерисани фасади се едноставни за изведба и со пристојна цена, но нудат послаба изолација. Вентилираните фасади, помеѓу изолацијата и надворешниот слој, имаат оставен воздушен канал, што овозможува подобра заштита од влага. Контактните фасади, по познати и како ETICS систем, имаат изолационен материјал кој е директно прицврстен за надворешниот ѕид, благодарение на што овозможуваат одлична изолација. Фасадните облоги од природен материјал, како што се дрво или камен, естетски се атрактивни и одржливи, но бараат редовно одржување.

2. Кој се предностите на вентилирана фасада во однос на класична малтерисана фасада?

Вентилираната фасада овозможува подобра циркулација на воздух, затоа што помеѓу изолацијата и облогата постои воздушен слој. Тој слој спречува појава на кондензација, што го продолжува векот на траење на фасадата и ги намалува шансите за создавање на мувла во внатрешноста. Покрај тоа, вентилираните фасади обезбедуваат подобра изолација, бидејќи топлинско оптеретување како резултат на сончевото зрачење не се пренесува директно на ѕидовите. Класично малтерисаните фасади имаат поприфатлива цена, но, не овозможуваат исто ниво на заштита од влага и кондензација.

3. Што е контактна фасада (ETICS) и зошто таа е популарен избор?

Контактна фасада (ETICS) е систем при чија изведба изолационите материјали – обично стиропор или минерална волна – директно се лепат на ѕидот, а потоа се покриваат со неколку слоја малтер. Таквиот систем обезбедува одлична топлинска изолација и го намалува губитокот на топлина низ ѕидовите, што допринесува за поголема енергетска ефикасност на објектот. Поради пристапните цени, едноставната изведба и високите изолациони својства ETICS е популарен избор, особено за станбени објекти. Покрај тоа, овозможува разновиден избор на бои и текстури како завршен слој, што дозволува естетско прилагодување по потреба.

4. Кои материјали за изолација се користат за фасади и кои се нивните својства?

Најчесто користени изолациски материјали за фасади се стиропор, експандиран полистирен (EPS), графитен EPS, екструдиран полистирен (XPS) и минерална волна. Стиропор и EPS се достапни и лесни за употреба, но нивната паропропустливост е послаба. Графитниот EPS е подобар изолатор и се прави во потенки слоеви, што е корисно во ограничен простор. XPS е поотпорен на влага, па често се користи во долните делови на фасадите. Минерална волна е паропропустлива и огноотпорна, што овозможува добра звучна изолација, но обично е поскапа од другите производи.

5. Како дебелината на изолацијата влијае на енергетската ефикасност на фасадата?

Дебелината на изолацијата директно влијае на топлинската заштита на објектот. Подебелите слоеви на изолација ја намалуваат загубата на топлина, што значи помали трошоци за греење и ладење. Стандардна дебелина на изолацијата за енергетски ефикасни фасади варира помеѓу 12 и 20 цм, во зависност од климата и саканата енергетска ефикасност. Со подебела изолација, можете да постигнете подобра топлинска изолација, но тоа пропорционално ги зголемува трошоците за набавка на материјал и поставување. Важно е да се најде вистинската рамнотежа помеѓу инвестициите во изолација и расходите.

6. Дали дрвените фасади се погодни за сите видови клима?

Дрвените фасади се погодни за различни климатски услови, но, тие бараат дополнителна заштита и одржување во по влажни и дождливи средини. Дрвото кое е изложено на обилни врнежи или постојана влага треба редовно да се одржува со заштитни облоги кои спречуваат навлегување на влага во структурата и конструкцијата и штитат од штетници. Во посуви услови, дрвената фасада е помалку изложена на абење и бара помалку одржување. Сепак, дрвото е популарен избор поради неговиот природен изглед и можноста за реставрација со брусење и нови премази.

7. Кој е животниот век на различни фасадни системи?

Животниот век на фасадата зависи од материјалот и квалитетот на самото поставување. Класичните малтерисани фасади обично траат 20-30 години, додека вентилираните и контактните фасади можат да траат 40 години или повеќе, доколку правилно се одржуваат. Дрвените фасади имаат рок на траење од околу 30 години, но, им треба редовен третман за да се заштитат од временските неприлики. Со правилна изведба и редовно одржување, сите видови фасади можат да постигнат долг работен век.

8. Што вклучува одржување на фасадата и колку често се прави?

Фреквенцијата на одржување зависи од видот на фасадата и временските услови. Контактните и вентилираните фасади обично бараат помалку одржување, што вклучува чистење и повремено премачкување или поправка на површинските оштетувања на секои 5-10 години. Дрвените фасади бараат поголемо внимание, бидејќи мора редовно да се премачкуваат со заштитни средства од влага и УВ зраци. Исто така, важно е редовно да ја проверувате фасадата за да откриете какви било оштетувања или знаци на абење, како што се пукнатини или места каде има лупење.

9. Кои се трошоците за поставување на различни типови фасади?

Трошоците за поставување на фасадата во голема мера зависи од видот и дебелината на изолацијата, а се препорачува изолацијата да не е потенка од 12 цм доколку сакате да биде термички ефикасна. Цената фасаден систем со 12 цм стиропор е околу 33 евра/м2, за стиропор од 15 цм околу 36 евра/м2, додека цената е фасада со стиропор од 20 цм мрежа е околу 40 евра/м2. Вентилирани фасади се поскапи поради по комплексниот систем, а нивните цени варираат од 70 до 150 евра/м2. Дрвени фасади, кои бараат редовно одржување, чинат од околу 80 евра/м2, додека контактни фасади со средна цена, обично чинат помеѓу 50 и 90 евра/м2.

Овие години, за да се зголеми енергетската ефикасност, често се објавуваат тендери за доделување средства за реновирање на постари згради, затоа следете ги објавите на веб-страниците на министерството или локалната самоуправа и аплицирајте, бидејќи благодарение на овие субвенции инвестицијата може да ве чини дупло помалку.

10. Која е разликата во топлинската спроводливост помеѓу различни фасадни материјали?

Топлинската спроводливост на фасадниот материјал одредува колку ефикасно тој материјал спречува загуба на топлина. Стиропорот и графитот EPS имаат ниска топлинска спроводливост, што значи дека добро ја задржуваат топлината, но не дозволуваат голема паропропустливост. Минералната волна е малку послаб изолатор од стиропорот, но поради неговата паропропустливост обезбедува подобра регулација на влагата. Екструдиран полистирен (XPS) исто така има ниска топлинска спроводливост и е погоден за долните делови на фасадите поради неговата отпорност на влага. Изборот на материјал зависи од вашите енергетски потреби, влажноста во околината и саканата паропропустливост.

11. Колку треба да биде дебел фасадниот слој за соодветна заштита и изолација?

Дебелината на фасадниот слој зависи од избраниот материјал за изолација и климатските услови. Општо земено, дебелината на изолацијата за енергетски ефикасни фасади варира помеѓу 12 и 20 цм. Во постудени клими или во енергетски ефикасни згради, се препорачува подебела изолација (20 цм или повеќе), што обезбедува оптимална термичка заштита. Важно е да се избере дебелина што ги задоволува локалните енергетски стандарди и во исто време овозможува вентилација на фасадата за да се избегнат проблеми со влагата.

12. Кои се најчестите проблеми при поставување на фасада и како да се избегнат?

Најчестите проблеми при поставување на фасада се: лошо лепење на изолациони плочи, несоодветен избор на материјали и недоволна заштита од влага. Ако изолационите плочи не се правилно прицврстени, тие може да се поместат и да пукнат со текот на времето, намалувајќи ја ефективноста на изолацијата.

Исто така, важно е да се изберат производи кои одговараат на специфичните временски услови на дадена локација. Заштита од влага - водоотпорни премази и правилно извршување на воздушните слоеви - спречуваат навлегување на влага што може да предизвика формирање на мувла и со тоа да го скрати животниот век на фасадата. За да може фасадата да биде правилно изведена - според сите професионални барања и прописи, најдобро е да се консултирате со експерти и/или да ангажирате искусни професионалци.

FAQ - Најчесто поставувани прашања за фасади

Колку чини фасада по м2?

Просечната цена на фасадата се движи од 23 до 49 евро за метар квадратен и зависи од изборот на материјалот и дебелината на изолацијата. Изолацијата со камена волна со дебелина од 16 цм чини од 40 до 43 евра за м2, додека изолацијата со стиропор со дебелина од 16 цм чини од 37 до 42 евра за м2. За фасаден систем од стиропор од 12 цм, цените се движат од 32 евра/м2 до 34 евра/м2, додека стиропор со дебелина од 20 цм чини околу 43-46 евра/м2.

Колку чини малтерисувањето на фасадите?

Цената на фасадното малтерисување во просек се движи од 6 до 12,5 евра за метар квадратен, во зависност од видот на малтерот. За малтерисување на фасадата со силиконски малтер цената се движи од 21 евра/м2 до 36 евра/м2.

Колку чини бојадисување на фасадата?

На цената на бојадисувањето на фасадата влијае квадратурата и изборот на нијанса, просечните цени се од 5 до 8 евра за метар квадратен. За светли нијанси потребно е да се издвојат од 5 евра/м2 до 6 евра/м2, додека интензивните бои се поскапи и цената е од 6 евра/м2 до 8 евра/м2.

Колку чини фасада за 100м2?

Просечната цена на фасада од 100м2 се движи од 2.800 до 5.200 евра за метар квадратен, со стиропор со дебелина од 10 см. За камена волна треба да одвоите 20% повеќе.

Колку чини фасада за 200м2?

Фасада од 200м2 во просек се движи од 5.600 до 10.400 евра за метар квадратен (со стиропор со дебелина од 10 см). Изработката со камена волна е поскапа и до 20%.

Која е најевтината фасада?

Најевтината фасада е со стиропор со дебелина од 5 цм. Цената на оваа фасада е од 23 евра до 27 евра за метар квадратен.

Има ли субвенции за обнова на фасадата?

Во некои земји има субвенции за енергетско обновување на фасадите, особено ако тоа вклучува топлинска изолација. Доколку сте заинтересирани, најдобро е да ги проверите тековните повици за субвенции во општината во која живеете или локана агенција за енергетика.

Дали може да се реновира само дел од фасадата или е потребно целосно реновирање?

Доколку е оштетен само мал дел од фасадата, можна е делумна реставрација, но тешко е да се постигне еднаква боја со постојната фасада. Во случај на големо оштетување или нерамномерно абење, се препорачува целосно реновирање.

Колку чини делумно реновирање на фасадата?

Обнова на оштетените делови од фасадата е честа појава кај постарите објекти каде што нема потреба од целосно реновирање, а може да чини од 20-40 евра/м2. Ова вклучува отстранување на оштетените слоеви, поправка на изолацијата и нанесување на нов горен слој, што ја подобрува заштитата од временските услови.

Колку чини да се реновира фасадата на станбена зграда?

Цената за реновирање на фасада на станбена зграда чини од 30-50 евра/м2. Повеќето станбените згради бараат посебен начин на работа, бидејќи опфаќаат поголеми површини, се работи на повисоки висини и често имаат архитектонски ограничувања. Реновирањето опфаќа топлинска изолација, естетски решенија и подобрување на енергетската ефикасност на целиот објект. Бидејќи се работи за голема површина, цената на ваквото реновирање по квадрат е пониска од реновирањето на фасадата на семејна куќа.

Колку чини фасадата на доградба?

Фасада на доградба чини од 25-30евра/м2. Кај доградби често се среќава проблемот на усогласување на новата и постојната фасада. Разликите во градежните материјали можат да предизвикаат одредено движење на ѕидовите, па затоа е важно да се изберат соодветни фасадни решенија кои спречуваат пукнатини и обезбедуваат рамномерен изглед.

Колку чини контактна фасада од керамика, камен или дрво?

Камена или керамичка фасада чини помеѓу 70 и 90 евра/м2. Станува збор за контактна фасадна конструкција, при што на изолацијата најпрво се нанесува основниот фасаден слој, а потоа површината се покрива со украсни материјали како керамички плочки, природен камен или дрвени летви. Ова решение комбинира топлинска изолација со престижен естетски изглед.

Колку чини покривање на греди и столбови („кутии“)?

Цената за обложување на греди и столбови е околу 20 евра/м2. Гредите и столбовите често се структурни елементи кои остануваат непокриени и со текот на времето почнуваат да вовлекуваат студ во внатрешноста на зградата. Покривањето со изолација и нанесувањето завршен малтер ја подобрува термичката заштита и естетскиот изглед на објектот.

Колку чини топлинската изолација без завршен слој или т.н „полу изолација“?

Цената за фасада со 10 цм изолација од експандиран полистирен (EPS) чини околу 18 до 20 евра/м2, додека истата дебелина камена волна чини околу од 35 до 38 евра/м2. Во некои случаи, изолацијата прво се поставува на објектот, додека завршниот слој се нанесува подоцна. Ова решение е вообичаено кај новоградбите, каде што инвеститорите ги одложуваат трошоците за доработка на фасадата за подоцнежен период.

Колку често треба да се чисти или одржува фасадата?

Се препорачува фасадата да се чисти на секои неколку години, во зависност од локацијата и изложеноста. Редовното одржување вклучува чистење со мека четка или машина под притисок и проверка за можни оштетувања и мувла.

Колку време е потребно целосно да се исуши новата фасада?

Повеќето фасадни системи се сушат за приближно 24 до 48 часа, но целосното лепење и стврднување може да потрае неколку недели. При нанесување на повеќеслоен малтер, се препорачува строго да се следат упатствата дадени од производителот.

Што да направите ако фасадата почне да пука по неколку години?

Пукнатините може да бидат резултат на временските услови, лошата изработка или движењето на објектот. Помалите пукнатини може да се поправат со флексибилни премази или малтер за поправки, но за поголемите е потребна професионална анализа на причината и соодветна поправка.

Дали за новата фасада треба да се излупи стариот малтер?

Отстранувањето на стариот малтер не е секогаш потребно, но се препорачува доколку е оштетен, се распаѓа или лошо се лепи. Доколку основата е стабилна, може да се премачка и да се постави нова фасада.