Удар од гром и громобрани

1. Што е удар на гром?

Удар на гром е електромагнетна појава што се случува ненадејно, кога електрицитетот во атмосферата се изедначуваат помеѓу облаците и земјата или помеѓу поединечните облаци. Ова изедначување резултира со снажен електричен ток која патува низ воздухот, придружен со светлина, топлина и звук и електромагнетни и електрични полиња. Ударите од гром може да бидат екстремно разорни и може да имаат сериозни последици за луѓето, животните, предметите и објектите на земјата.

Процесот кој води до удар на гром започнува со акумулација на електрицитет во облаците. Кога тој електрицитет е доволно голем, тој се пробиваат низ воздухот и струјата почнува да тече помеѓу поединечните облаци или помеѓу облаците и земјата. Таа струја создава блесоци на светлина што ги гледаме како молња. Иако ударот на гром се чини дека е единствен феномен, тој всушност се состои од повеќекратни последователни празнења на електрична енергија.

Ударите од гром се опасни поради нивната голема моќ и способност да предизвикаат штета. Последиците од удар на гром вклучуваат пожари, дефекти во електричната мрежа, уредите и опремата и во најлош случај, повреди на луѓе или животни. Поради својата непредвидливост и брзина, ударите на гром може да бидат исклучително опасни и бараат соодветни мерки на претпазливост за заштита на луѓето и имотот.

2. Како функционира громобранот?

Громобран е комплексен систем кој е направен од материјали кои се во состојба да спроведат струја, а се состои од заземјени електроди (закопани во земја) и разни слободно стоечки спроводници-водови, кои ја носат струјата подалеку од објектите. Целта на системот на громобрани е да спроведе струја во земјата без да предизвика материјална штета или пожар. Кога громобран ќе детектира пад на напон во близина, тој веднаш се активира, насочувајќи ја енергијата на гром во својата структура и пренасочувајќи ја кон земјата. Ова ја спречува енергијата на гром да ја оштети зградата или другите објекти во нејзина близина.

3. Зошто е важен громобран?

3.1. Заштита на животот и имотот

Една од најважните функции на громобран е заштита на животот и имотот. Ударите од гром се непредвидливи, но поставување на ефективен систем за заштита од гром во голема мера го намалува ризикот од повреда, оштетување или уништување на имот. Сигурен громобран спречува избувнување на пожар кој може да се прошири и ги штити жителите и имотот.

3.2. Заштита на електричниот систем

Електричните системи се исклучително чувствителни на удари од гром, бидејќи можат да предизвикаат скокови на висок напон што ги уништуваат електричните уреди и предизвикуваат дефекти на мрежата. Громобраните обезбедуваат безбедност на електричните системи во домови, како и во индустриски, така и во комерцијални објекти.

3.3. Зачувување на животната средина

Пожарите предизвикани од удари на гром може да предизвикаат масовно уништување на шумите и природните средини. Громобран што го спречува ширењето на пожарот придонесува за зачувување на екосистемот и го спречува губењето на биолошката разновидност.

3.4. Намалување на финансиските загуби

Оштетување или уништување на објекти, електрични уреди и други вредни предмети предизвикани од удар на гром, последователно доведува до значителни финансиски загуби. Инсталирањето на громобран е долгорочна инвестиција која го намалува ризикот и ги спречува непотребните трошоци за компензација на настаната штета.

4. Какви видови громобрани постојат?

4.1. Едноставен громобран: надворешна инсталација и заземјување

Овој тип на громобран има надворешен приемен систем кој секогаш се поставува на покривот или на уште поголема кота за да ги „фати“ громовите и безбедно да ја спроведе енергијата до земјата, односно до системот за заземјување, преку таканаречените спроводници надолу. Металните спроводници, најчесто направени од поцинкуван лим или бакар, кои се монтираат на покривот, можат да бидат од различен тип и вид, но заедничко им е тоа што спречуваат прегревање и ефикасно врши електрично празнење на земјата. Одводите се всушност вертикални спроводници чија главна цел е да ја спроведат енергијата од удар на гром по фасадата до земја без никакви негативни последици.

4.2. Громобран со затегнати проводници

Громобран со напнати, односно затегнати спроводници е систем во кој проводниците направени од спроводливи материјали се затегнати помеѓу одредени точки. Тие обично се направени од метални ленти, конци или јажиња кои се поставуваат на врв од објектот, всушност, нивните највисоки точки. Кога удира гром во таков громобран, спроводниците воспоставуваат проток со низок отпор за поминување на струјата, што на тој начин лесно се пренасочува. Овој тип на систем на громобрани понекогаш се користи таму каде што традиционалните системи се помалку практични или помалку естетски пожелни.

4.3. Громобран со Фарадеј кафез

Громобран со Фарадеев кафез е уред кој се користи за заштита на објекти од електромагнетни полиња, а исто така и од удари на гром. Кога некој предмет е опкружен со спроводливи материјали, електричните струи кои можат да ја оштетат внатрешноста се пренасочуваат кон надвор, кон Фарадеевиот кафез. Кога служи како систем за заштита од гром, Фарадеевиот кафез делува како заштитна обвивка која го распрснува електричното празнење во случај на удар на гром. Ова е особено важно кога се потребни дополнителни нивоа на заштита - на пример, кога се заштитува чувствителна електронска опрема, бидејќи го блокира надворешното статичко електрично поле.

Секој од овие типови на громобрани има свои предности и недостатоци, во зависност од специфичните барања на објектот, локалните прописи и условите на животната средина. При планирање и избор на систем потребно е да се соработува со стручни лица за заштита од гром кои можат да ги проценат потребите на објектот и да препорачаат соодветни решенија за намалување на ризикот.

5. Како да планирате и инсталирате громобран?

5.1. Анализа на околината и погодностите на објектот

Пред да поставите громобран, мора да се изврши детална анализа и пресметка. Тоа практично значи проценка на географските и временските услови кои се специфични за одредена област. Таквиот пристап може да ги одреди оптималните параметри за воспоставување на системот, како што се насоката, положбата и местото.

5.2. Правилно планирање

Проектирање на громобран бара професионално знаење, како и усогласеност со стандардите и прописите. Најважно е системот да биде правилно димензиониран и позициониран, за да и послужи на својата цел, односно да обезбеди максимална заштита. Соработката со експерти за овие прашања е клучна.

5.3. Квалитетно извршување и монтажа

Квалитет на изведба и вградување директно влијае на ефикасноста на громобран. Употребата на висококвалитетни материјали, правилното поставување на проводниците и електродите како и редовното одржување се најважните елементи кои обезбедуваат долготрајна заштита.

6. Поединечни делови на громобран

Соодветен громобран мора да биде проектиран за секој објект посебно, бидејќи поединечните параметри се различни и не можат да се користат универзално. Системот на громобран се состои од различни елементи, како што се, на пример, гребен, ѕидни и покривни носачи, стеги за цевки и други.

6.1. Носачи на гребен

Какви носачи за гребенот ќе се изберат, главно зависи од видот на покрив. Тие се користат за прицврстување на спроводниците „ловци“на громови, на покривот.

6.2. Покривни носачи

Покривните носачи се наменети за фиксирање на спроводниците „ловци“ на громовите, на крилата на покривот. На самиот избор на овие носачи влијае самиот вид на покривната покривка.

6.3. Ѕидни носачи

Како што сугерира името, ѕидните носачи се користат за фиксирање на проводници по ѕидовите.

6.4. Стеги за цевки

Стегите за цевки се користат за заземјување на одводните цевки, како и за прицврстување на дренажни проводници на овие цевки.

6.5. Вертикална заштита од гром

Вертикалните штитници служат за заштита на каблите. Нивните составни делови се носачи за вертикална заштита.

6.6.  Проводници

Системот за заштита од гром се заснова на мрежа од проводници. Материјалот од кој се направени проводниците зависи од материјалот на покривката и другите делови на покривот.

6.7. Контактна опрема

Контактната опрема е наменета за меѓусебно поврзување на поединечни проводници. При поставување на такви споеви, кои обично, но не и  неопходно, се метални, мора да се внимава да се избегне појавата на галвански спој (струјно коло).

6.8. Изолиран систем за „лов“ на гром

Овој елемент е наменет за заштита на чувствителни уреди, како што се, на пример, електрични уреди.

7. Колку е ефикасен громобранот во заштитата од удари од гром?

Громобрани се многу ефикасни во пренасочувањето на електричните празнења подалеку од зградите, а со тоа го намалуваат ризикот од повреда, оштетување и уништување. Нивната ефикасност зависи од правилната инсталација и одржување.

8. Колку често е потребно одржување на громобран?

Редовното одржување на системот за заштита од гром е од суштинско значење за да се обезбеди негова ефикасност. Периодични прегледи вршат квалификувани експерти кои го проверуваат интегритетот на проводниците и приклучоците и ги вршат сите потребни поправки.

9. Дали громобранот штити од сите последици при удар на гром?

Громобраните може да го намалат ризикот од повреда, материјална штета или уништување, но не можат да гарантираат 100% заштита. Во некои случаи, ударите на гром доведуваат до оштетување, па затоа е важно да се преземат други мерки на претпазливост.

10. Како громобранот влијае на енергетската ефикасност на објектот?

Правилното планирање и поставување на громобрани служи токму за да бидат најефективната превенција и заштита, па доколку тоа се направи, тогаш не треба да дојде до никакво загрозување на енергетскиот систем на објектот. Сепак, мора да се следат упатствата за да се спречат потенцијалните негативни влијанија врз изолацијата и другите аспекти на енергетската ефикасност.

Доколку барате некому да му го доверите проектирањето и монтажата на громобрани, можете да побарате помош и од нас, потполно бесплатно, брзо и едноставно. Треба само да пополните барање на нашата веб-страница и наскоро ќе добиете одговори со соодветни понуди.